Πρόκειται για την πιο ΄΄ήπια΄΄ μορφή ενδομητρίωσης. Στην επιφανειακή ενδομητρίωση, οι εστίες ενδομητρίωσης στο περιτόναιο (τον λεπτό, διάφανο υμένα που καλύπτει τα όργανα της πυέλου) δεν διηθούν σε βάθος. Ωστόσο, η επιφανειακή ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα πυελικού πόνου αλλά και υπογονιμότητας. Επίσης, συχνά συνυπάρχει με άλλες μορφές ενδομητρίωσης.
Η μη χειρουργική διάγνωση της επιφανειακής ενδομητρίωσης είναι δύσκολη, είτε με υπερηχογράφημα είτε με μαγνητική τομογραφία, μιας και οι εστίες είναι δύσκολο να απεικονιστούν με τα μέσα που διαθέτουμε. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που καθυστερεί σημαντικά η διάγνωση της ενδομητρίωσης, συχνά από 7 έως 10 έτη από το πρώτο σύμπτωμα. Συνεπώς, συχνά απαιτείται χειρουργείο (λαπαροσκόπηση) για την ορθή διάγνωση της επιφανειακής ενδομητρίωσης, το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα, πέραν της διάγνωσης, να αφαιρέσουμε πλήρως (excision) όλες τις ορατές εστίες.
Με τον τρόπο αυτό βελτιώνουμε σημαντικά τα συμπτώματα και μειώνουμε τον κίνδυνο υποτροπής (επανεμφάνισης) της ενδομητρίωσης μετεγχειρητικά. Τη δεδομένη στιγμή, υπάρχουν και τεστ διάγνωσης σάλιου, τα οποία όμως είναι διαθέσιμα μόνο σε συγκεκριμένες χώρες αλλά και κοστοβόρα.
