Τι είναι η ενδομητρίωση;
Η ενδομητρίωση είναι χρόνια φλεγμονώδης, πολύ-συστηματική νόσος άγνωστης αιτιολογίας.
Τι προκαλεί την ενδομητρίωση;
Αν και υπάρχουν διάφορες θεωρίες, δεν υπάρχει τη δεδομένη στιγμή κοινά αποδεκτή αιτιολογία για την ενδομητρίωση.
Είναι κληρονομική η ενδομητρίωση;
Πιθανότατα η κληρονομικότητα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της ενδομητρίωσης, αν και ο μηχανισμός είναι πολύπλοκος και ατελώς κατανοητός.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης;
Η ενδομητρίωση δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα! Όταν αυτά υπάρχουν, τα πιο συχνά είναι ο πόνος κατά την περίοδο (δυσμηνόρροια), τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρεύνια), ο χρόνιος πυελικός πόνος, τα ‘’φουσκώματα’’, τα εντερικά συμπτώματα και τα συμπτώματα κατά την ούρηση.
Ποια τα στάδια της ενδομητρίωσης;
Υπάρχουν διάφορα συστήματα σταδιοποίησης της ενδομητρίωσης, τα οποία αφορούν κυρίως το πόσο εκτεταμένη είναι η νόσος ανατομικά. Επίσης, μπορεί να προβλέψουν τη πιθανότητα αυτόματης σύλληψης μετά το χειρουργείο. Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να διακρίνουμε τα περιστατικά ενδομητρίωσης σε ήπια και μέτρια ή σοβαρά. Να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στο στάδιο της ενδομητρίωσης και την ένταση/βαρύτητα των συμπτωμάτων.
Πως γίνεται η διάγνωση της ενδομητρίωσης;
Παραδοσιακά, η διάγνωση της ενδομητρίωσης γινόταν χειρουργικά, με τη λαπαροσκόπηση. Ωστόσο, πλέον, είναι εφικτή η μη χειρουργική διάγνωση με το διακολπικό υπερηχογράφημα ή τη Μαγνητική Τομογραφία, για τις περισσότερες περιπτώσεις ενδομητρίωσης.
Ποιες γυναίκες εμφανίζουν ενδομητρίωση και γιατί;
Μιας και δεν ξέρουμε τι ακριβώς προκαλεί την ενδομητρίωση, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ποιες γυναίκες θα εμφανίσουν ενδομητρίωση. Ωστόσο, είναι πιθανό να παίζουν ρόλο γενετικοί παράγοντες (κληρονομικότητα) καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες (διατροφή, έκθεση σε περιβαλλοντική μόλυνση κ.ά.).
Γιατί η ενδομητρίωση δεν εμφανίζεται σε όλες τις γυναίκες
Όπως προαναφέραμε, είναι αδύνατο να δώσουμε μια ξεκάθαρη απάντηση σε αυτό το ερώτημα, μιας και η αιτιολογία της ενδομητρίωσης είναι άγνωστη. Ωστόσο, αναγνωρίζουμε την επίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Τι είναι οι κύστες της ενδομητρίωσης;
Πρόκειται για συγκεκριμένο τύπο (φαινότυπο) ενδομητρίωσης, στον οποίο η ενδομητρίωση προσβάλλει μία ή και τις δύο ωοθήκες. Γνωστές και ως ‘’σοκολατοειδείς κύστες΄΄ λόγω του περιεχομένου, το οποίο έχει το χρώμα και τη σύσταση πηκτής σοκολάτας. Συχνά μειώνει τα αποθέματα των ωοθηκών και σχετίζεται με υπογονιμότητα, ενώ μπορεί να συνυπάρχει με άλλους τύπους ενδομητρίωσης (π.χ. διηθητική ή επιφανειακή ενδομητρίωση).
Αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά η ενδομητρίωση;
Δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία της ενδομητρίωσης. Οι διαθέσιμες επιλογές είναι ορμονικά σκευάσματα, τα οποία έχουν και αντισυλληπτική δράση. Αν και συχνά αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του πόνου, δεν είναι δεδομένο ότι σταματούν τη πρόοδο της ενδομητρίωσης, ενώ η ανακούφιση που προσφέρουν παύει όταν σταματούμε τη χρήση τους.
Υπάρχουν παρενέργειες από την φαρμακευτική αγωγή;
Δυστυχώς ναι. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι τόσο έντονες που αναγκάζουν την ασθενή να διακόψει την αγωγή.
Πότε αντιμετωπίζεται χειρουργικά η ενδομητρίωση;
Η χειρουργική αποτελεί το βασικό πυλώνα αντιμετώπισης της ενδομητρίωσης. Στόχος η πλήρης και ριζική αφαίρεση (excision) όλων των εστιών για τη δραστική βελτίωση των συμπτωμάτων, προκαλώντας ελάχιστο τραυματισμό σε υγιείς ιστούς. Η αφαίρεση (excision) των εστιών ενδομητρίωσης απαιτεί χειρουργική εξειδίκευση και εμπειρία και πρέπει να γίνεται από χειρουργούς με εξειδίκευση στη χειρπουργική της ενδομητρίωσης.
Πως επηρεάζει την γονιμότητα η ενδομητρίωση;
Είναι βέβαιο ότι η ενδομητρίωση επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα με πολλούς τρόπους: μείωση των αποθεμάτων των ωοθηκών, χρόνια φλεγμονή, διαταραχή της φυσιολογικής ανατομίας και, πιθανόν, μειωμένη δεκτικότητα του ενδομητρίου (endometrial receptivity).
Πάσχω από ενδομητρίωση. Μπορώ να μείνω έγκυος;
Φυσικά! Οι περισσότερες γυναίκες με ενδομητρίωση κατορθώνουν να επιτύχουν μια υγιή εγκυμοσύνη. Είναι, ωστόσο, πιο πιθανό να χρειαστείτε βοήθεια, είτε με χειρουργείο (λαπαροσκόπηση) είτε με ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (εξωσωματική).
Η ενδομητρίωση επηρεάζει την σεξουαλική ζωή;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, δυστυχώς, την επηρεάζει και μάλιστα αρνητικά. Ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα είναι ο πόνος κατά την σεξουαλική επαφή, ο οποίος μπορεί να είναι έντονος, οδηγώντας ακόμη και σε διακοπή της επαφής. Αυτό, σε συνδυασμό με την υπογονιμότητα που είναι συχνή σε περιστατικά ενδομητρίωσης, επηρεάζει αρνητικά τη σχέση του ζευγαριού.
Ποιες οι επιπλοκές της ενδομητρίωσης;
Ειδικά σε περιστατικά προχωρημένης διηθητικής ενδομητρίωσης, μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές. Τέτοιες είναι η στένωση του ουρητήρα, η απώλεια νεφρικής λειτουργίας (υδρονέφρωση), η στένωση εντέρου, η ρήξη ενδομητριωσικής κύστης ωοθήκης με κίνδυνο ενδοκοιλιακής αιμορραγίας, ο πνευμοθώρακας και η κακοήθης (καρκινική) εξαλλαγή των εστιών ενδομητρίωσης. Στις επιπλοκές αναγνωρίζουμε και τις καθ’ έξιν αποβολές αλλά και τις μαιευτικές επιπλοκές που προκαλούνται από την ενδομητρίωση.
Ποιοι κίνδυνοι προκαλούνται από την ενδομητρίωση;
Ειδικά σε περιστατικά προχωρημένης διηθητικής ενδομητρίωσης, η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές. Τέτοιες είναι η στένωση του ουρητήρα, η απώλεια νεφρικής λειτουργίας (υδρονέφρωση), η στένωση εντέρου, η ρήξη ενδομητριωσικής κύστης ωοθήκης με κίνδυνο ενδοκοιλιακής αιμορραγίας, ο πνευμοθώρακας και η κακοήθης (καρκινική) εξαλλαγή των εστιών ενδομητρίωσης. Στις επιπλοκές αναγνωρίζουμε και τις καθ’ έξιν αποβολές αλλά και τις μαιευτικές επιπλοκές που προκαλούνται από την ενδομητρίωση.
